Beltane

De oorsprong van de naam is onduidelijk.  We weten wel dat het ‘Ierse’ voorvoegsel „bel‟: „gelukkig‟, „zegenrijk‟ of „stralend‟ betekende.

Beltane is een neo-paganistisch jaarfeest dat geïnspireerd is op verhalen over oude meifeesten. Het komt uit Engeland. Met het feest Beltane wordt gevierd dat de natuur na de winter weer  uitgelopen is en dat de zomer, de vruchtbaarste tijd van het jaar aan zal aanbreken. Vruchtbaarheid, die van de aarde en van onszelf, is het belangrijkste thema van dit feest. De zon neemt toe in kracht, de dagen worden langer en een warme zomer strekt zich voor ons uit. De tijd waarop alles tot bloei komt en naar buiten mag om gezien te mogen worden! Het feest wordt gevierd met het vuur van vernieuwing, transformatie en activatie! Het vuur van passie! De periode van Beltane loopt van 1 mei tot 21 juni, de zomerzonnewende.

Dat is de tijd voor Europa christelijk werd. Ook na de bekering van Europa vierde men het heidense feest nog. Het was een feest om de komst van de lente te vieren, het drukte de hoop op een goede oogst uit. Er werd een ‘meiboom’ opgericht en daar  omheen  dansten de jongeren. Tijdens het dansen werden er kleurige linten rond de boom gewikkeld en vaak koos men het mooiste meisje van het dorp uit  en werd  uitgeroepen tot ‘Mei-koningin’. De energie wordt voelbaar sterker en de creativiteit in jezelf mag ontluikenen.

In de Germaanse landen, met name bij de Saksers, werd de nacht van 30 april op 1 mei traditioneel gezien als het huwelijk van ‘Wodan en Freya’. In deze nacht werden heksen verondersteld op hun bezem naar de Blocksberg, de Brocken en nog vele andere verzamelplaatsen te vliegen.

Beltane werd ook wel “Walpurgisnacht of Vanadisnacht” genoemd (Vanadis, een andere naam van Godin Freya). Sint Walpurgis is de gekerstende versie van een Germaanse graangodin. Zij zou rond 800 als non een klooster hebben geleid, wonderen hebben verricht en mensen van hun ziekte hebben genezen. Uit het kalksteen waarop haar graftombe rust zou ‘medicinale olie’ druppelen die nog steeds aan de gelovigen wordt verkocht.

Sint Walpurgis wordt afgebeeld met drie graanhalmen in haar hand. In volksverhalen wordt nog wel eens verteld dat zij achtervolgd werd en een boer haar verstopte in zijn laatste korenschoof. De volgende dag zou het graan in ‘goud’ veranderd zijn. In de zogenaamde Walpurgis nachten liet men zijn raam open voor het geval Sint Walpurgis beschutting nodig had voor haar achtervolgers. Als dank zou zij goudstukken achterlaten.

In het Walpurgisvuur werd stro verbrand om de kracht van de oogst van het vorige jaar over te brengen op de komende nieuwe gewassen.

Ook Maria kreeg een rol toebedeeld in een poging de heidense graan en vegetatie goden te doen vergeten. Ze werd voorgesteld als de beschermvrouwe van de gewassen en de vruchtbaarheid. De meimaand werd ook wel mariamaand genoemd. In de kerken werden in deze maand meialtaren ingericht die versierd werden met bloemen en groene takken. Tijdens de Meiavond stond de meiboom symbool voor de vruchtbaarheid. Hiertoe werd een boom gerooid uit het bos en ontdaan van zijn takken. Alleen de kruin bleef staan. Een ieder is instaat om hierin een fallus symbool te ontdekken!

De soort boom verschilde nogal per streek. Het kon een Den, Berk, Meidoorn, Es of Eik zijn. De kruin werd vaak versierd met bloemen en lekkernijen. Van de afgehakte takken werden kransen gevlochten als symbool voor de ‘eeuwige cyclus’.  De kransen dienden als versiering of als hoofdtooi van de meikoning en koningin. Op de stam werden figuren gekerfd en onder de kruin werden linten bevestigd. De mannen hielden het groene lint vast en dansten met de klok mee, de vrouwen de witte en dansten tegen de klok in. Door beurtelings te bukken werden de linten om de stam gevlochten. Met de stam als mannelijke energie en de linten als vrouwelijke energie kun je in het geheel een ‘paringsritueel’ ontwaren. De gehele gemeenschap was bij deze onderneming betrokken. Alle handelingen dienden om de levenskracht op te wekken.De rest van de avond werd er gedanst en gefeest rondom het traditionele vuur. Wedstrijden met als prijs de Meikoningin waren algemeen. Na afloop bleef de meiboom vaak staan tot het volgende jaar of verbrand tijdens Litha.

De kerk was natuurlijk niet te spreken over deze losbandigheid en kerstende de ‘Meidoorn’ als zijnde een heilige boom, die het kruis van Christus symboliseerde. De takken en de bloesems mochten alleen op het Maria altaar gebruikt worden.

Het vruchtbaarheidsfeest was daarnaast ook een feest van de liefde. Jonge mannen plantten kleine versierde boompjes in de tuin van hun geliefde of hingen kransen aan haar deur. Elders werden bloeiende takken aan het slaapkamerraam gebonden. Soms kon het meisje alleen maar raden wie haar stille aanbidder was, in andere gevallen kerfde hij zijn naam in de tak. Ook werden er wel serenades gebracht. Dit zogenaamde Meien werd in 1612 verboden op grond van behoud van het groen in de stad. Op het platteland bleef dit gebruik langer bestaan.

Voor de veehouders was het feest een belangrijk moment, daar rond die tijd het vee weer voor het eerst naar de weide werd gebracht. Er zijn verschillende gebruiken bekend die met deze gebeurtenis gepaard gingen. Vaak werd het vee tussen twee vuren gedreven. Het knallen van zwepen, luiden van bellen, het besprenkelen met gewijd water of het bestrooien van het vee met zout, alles diende om de levensvatbaarheid op te wekken. Voor deze gelegenheid was het van belang om voor dag en dauw op te staan, want de laatste werd de luilak genoemd. Hij symboliseerde dan de afstervende vegetatie van het vorige jaar, terwijl de eerste ook wel de pinksterbloem werd genoemd als vertegenwoordiger van de nieuwe vegetatie.

De IJsheiligen Bonifatius, Pancratius en Servatius zijn niet anders dan een gekerstende vorm van het verdrijven van de winter. Na deze dagen in mei (12, 13 &14) treed er geen nachtvorst meer op. Nog steeds worden vorstgevoelige planten pas na deze datum buiten gezet.

“Van nachtvorst ben je nimmer vrij, als Bonifatius nog niet is voorbij.”

Het dauw en regenwater van de eerste dag in mei zou veel kracht bevatten. Het werd verzameld en voor vele doeleinden gebruikt, zoals genees en schoonheidsmiddel. Bronnen werden in die ochtend vereerd en versierd met meidoorn. Het bronwater werd in flessen mee naar huis genomen om te gebruiken bij ziekten en om vruchtbaarheid en voorspoed te bevorderen. Deze gebruiken werden tot in de hoogste kringen uitgevoerd. Sporen hiervan zien we nog terug tijdens het dauwtrappen op hemelvaartsdag.

Binnen de Wicca is Beltane het moment waarop de Godin en God ‘één worden’ en bevruchting plaatsvindt. De god Lucifer levert de energie en de Godin Diana geeft de materie vorm. Zij neemt plaats achter haar spinnenwiel en spint het leven van een nieuw mens terwijl ze betoverend zingt. Hun dochter Aradia wordt geboren, zij is de heksenmoeder. Beltane is dan ook het moment om een ‘Handvasting’ te hebben; het huwelijksfeest van de heksen. Tijdens de rituelen van de Wicca wordt de eenwording gesymboliseerd door de Athame, het rituele mes, in de kelk te steken.

Zoals alles in de natuur nu vorm krijgt, is Beltane het moment om je eigen plannen vruchtbaar te maken. Optimisme, groei, bloei en sensualiteit staan hier centraal.

Kleuren: wit & rood (Godin) , groen (God)
Goden: Pan, Odin (Wodan),  Lucifer
Godinnen:  Diana, Freya, Aphrodite, Venus
Bloemen: meidoorn, kamperfoelie, seringenbloesem, pinksterbloemen.
Edelstenen: Vuuropaal, Rozenkwarts, Saffier,  Carneool.
Teken: Steenbok
Planeten: Saturnus,  Mercurius

Advertenties