Beltane

De oorsprong van de naam is onduidelijk.  We weten wel dat het ‘Ierse’ voorvoegsel „bel‟: „gelukkig‟, „zegenrijk‟ of „stralend‟ betekende.

Beltane is een neo-paganistisch jaarfeest dat geïnspireerd is op verhalen over oude meifeesten. Het komt uit Engeland. Met het feest Beltane wordt gevierd dat de natuur na de winter weer  uitgelopen is en dat de zomer, de vruchtbaarste tijd van het jaar aan zal aanbreken. Vruchtbaarheid, die van de aarde en van onszelf, is het belangrijkste thema van dit feest. De zon neemt toe in kracht, de dagen worden langer en een warme zomer strekt zich voor ons uit. De tijd waarop alles tot bloei komt en naar buiten mag om gezien te mogen worden! Het feest wordt gevierd met het vuur van vernieuwing, transformatie en activatie! Het vuur van passie! De periode van Beltane loopt van 1 mei tot 21 juni, de zomerzonnewende.

Dat is de tijd voor Europa christelijk werd. Ook na de bekering van Europa vierde men het heidense feest nog. Het was een feest om de komst van de lente te vieren, het drukte de hoop op een goede oogst uit. Er werd een ‘meiboom’ opgericht en daar  omheen  dansten de jongeren. Tijdens het dansen werden er kleurige linten rond de boom gewikkeld en vaak koos men het mooiste meisje van het dorp uit  en werd  uitgeroepen tot ‘Mei-koningin’. De energie wordt voelbaar sterker en de creativiteit in jezelf mag ontluikenen.

In de Germaanse landen, met name bij de Saksers, werd de nacht van 30 april op 1 mei traditioneel gezien als het huwelijk van ‘Wodan en Freya’. In deze nacht werden heksen verondersteld op hun bezem naar de Blocksberg, de Brocken en nog vele andere verzamelplaatsen te vliegen.

Beltane werd ook wel “Walpurgisnacht of Vanadisnacht” genoemd (Vanadis, een andere naam van Godin Freya). Sint Walpurgis is de gekerstende versie van een Germaanse graangodin. Zij zou rond 800 als non een klooster hebben geleid, wonderen hebben verricht en mensen van hun ziekte hebben genezen. Uit het kalksteen waarop haar graftombe rust zou ‘medicinale olie’ druppelen die nog steeds aan de gelovigen wordt verkocht.

Sint Walpurgis wordt afgebeeld met drie graanhalmen in haar hand. In volksverhalen wordt nog wel eens verteld dat zij achtervolgd werd en een boer haar verstopte in zijn laatste korenschoof. De volgende dag zou het graan in ‘goud’ veranderd zijn. In de zogenaamde Walpurgis nachten liet men zijn raam open voor het geval Sint Walpurgis beschutting nodig had voor haar achtervolgers. Als dank zou zij goudstukken achterlaten.

In het Walpurgisvuur werd stro verbrand om de kracht van de oogst van het vorige jaar over te brengen op de komende nieuwe gewassen.

Ook Maria kreeg een rol toebedeeld in een poging de heidense graan en vegetatie goden te doen vergeten. Ze werd voorgesteld als de beschermvrouwe van de gewassen en de vruchtbaarheid. De meimaand werd ook wel mariamaand genoemd. In de kerken werden in deze maand meialtaren ingericht die versierd werden met bloemen en groene takken. Tijdens de Meiavond stond de meiboom symbool voor de vruchtbaarheid. Hiertoe werd een boom gerooid uit het bos en ontdaan van zijn takken. Alleen de kruin bleef staan. Een ieder is instaat om hierin een fallus symbool te ontdekken!

De soort boom verschilde nogal per streek. Het kon een Den, Berk, Meidoorn, Es of Eik zijn. De kruin werd vaak versierd met bloemen en lekkernijen. Van de afgehakte takken werden kransen gevlochten als symbool voor de ‘eeuwige cyclus’.  De kransen dienden als versiering of als hoofdtooi van de meikoning en koningin. Op de stam werden figuren gekerfd en onder de kruin werden linten bevestigd. De mannen hielden het groene lint vast en dansten met de klok mee, de vrouwen de witte en dansten tegen de klok in. Door beurtelings te bukken werden de linten om de stam gevlochten. Met de stam als mannelijke energie en de linten als vrouwelijke energie kun je in het geheel een ‘paringsritueel’ ontwaren. De gehele gemeenschap was bij deze onderneming betrokken. Alle handelingen dienden om de levenskracht op te wekken.De rest van de avond werd er gedanst en gefeest rondom het traditionele vuur. Wedstrijden met als prijs de Meikoningin waren algemeen. Na afloop bleef de meiboom vaak staan tot het volgende jaar of verbrand tijdens Litha.

De kerk was natuurlijk niet te spreken over deze losbandigheid en kerstende de ‘Meidoorn’ als zijnde een heilige boom, die het kruis van Christus symboliseerde. De takken en de bloesems mochten alleen op het Maria altaar gebruikt worden.

Het vruchtbaarheidsfeest was daarnaast ook een feest van de liefde. Jonge mannen plantten kleine versierde boompjes in de tuin van hun geliefde of hingen kransen aan haar deur. Elders werden bloeiende takken aan het slaapkamerraam gebonden. Soms kon het meisje alleen maar raden wie haar stille aanbidder was, in andere gevallen kerfde hij zijn naam in de tak. Ook werden er wel serenades gebracht. Dit zogenaamde Meien werd in 1612 verboden op grond van behoud van het groen in de stad. Op het platteland bleef dit gebruik langer bestaan.

Voor de veehouders was het feest een belangrijk moment, daar rond die tijd het vee weer voor het eerst naar de weide werd gebracht. Er zijn verschillende gebruiken bekend die met deze gebeurtenis gepaard gingen. Vaak werd het vee tussen twee vuren gedreven. Het knallen van zwepen, luiden van bellen, het besprenkelen met gewijd water of het bestrooien van het vee met zout, alles diende om de levensvatbaarheid op te wekken. Voor deze gelegenheid was het van belang om voor dag en dauw op te staan, want de laatste werd de luilak genoemd. Hij symboliseerde dan de afstervende vegetatie van het vorige jaar, terwijl de eerste ook wel de pinksterbloem werd genoemd als vertegenwoordiger van de nieuwe vegetatie.

De IJsheiligen Bonifatius, Pancratius en Servatius zijn niet anders dan een gekerstende vorm van het verdrijven van de winter. Na deze dagen in mei (12, 13 &14) treed er geen nachtvorst meer op. Nog steeds worden vorstgevoelige planten pas na deze datum buiten gezet.

“Van nachtvorst ben je nimmer vrij, als Bonifatius nog niet is voorbij.”

Het dauw en regenwater van de eerste dag in mei zou veel kracht bevatten. Het werd verzameld en voor vele doeleinden gebruikt, zoals genees en schoonheidsmiddel. Bronnen werden in die ochtend vereerd en versierd met meidoorn. Het bronwater werd in flessen mee naar huis genomen om te gebruiken bij ziekten en om vruchtbaarheid en voorspoed te bevorderen. Deze gebruiken werden tot in de hoogste kringen uitgevoerd. Sporen hiervan zien we nog terug tijdens het dauwtrappen op hemelvaartsdag.

Binnen de Wicca is Beltane het moment waarop de Godin en God ‘één worden’ en bevruchting plaatsvindt. De god Lucifer levert de energie en de Godin Diana geeft de materie vorm. Zij neemt plaats achter haar spinnenwiel en spint het leven van een nieuw mens terwijl ze betoverend zingt. Hun dochter Aradia wordt geboren, zij is de heksenmoeder. Beltane is dan ook het moment om een ‘Handvasting’ te hebben; het huwelijksfeest van de heksen. Tijdens de rituelen van de Wicca wordt de eenwording gesymboliseerd door de Athame, het rituele mes, in de kelk te steken.

Zoals alles in de natuur nu vorm krijgt, is Beltane het moment om je eigen plannen vruchtbaar te maken. Optimisme, groei, bloei en sensualiteit staan hier centraal.

Kleuren: wit & rood (Godin) , groen (God)
Goden: Pan, Odin (Wodan),  Lucifer
Godinnen:  Diana, Freya, Aphrodite, Venus
Bloemen: meidoorn, kamperfoelie, seringenbloesem, pinksterbloemen.
Edelstenen: Vuuropaal, Rozenkwarts, Saffier,  Carneool.
Teken: Steenbok
Planeten: Saturnus,  Mercurius

Aura reiniging

Misschien ben je je er niet altijd bewust van, maar ieder mens heeft een energieveld om zich heen, de zogenaamde ‘aura’. Met je aura sta je in contact met je omgeving.

Als individu, beschouw je jezelf als een op zichzelf staand geheel, los van alles en iedereen. Maar energetisch ben je met alles en iedereen verbonden en bestaat er een ‘uitwisseling’. Ben je met andere mensen heb je een energetische uitwisseling met hen, ben je alleen, dan heb je een uitwisseling met je omgeving.

Je aura is ook een ‘informatiedrager en informatiegever’. Je draagt jouw eigen persoonlijke informatie in je aura en je ontvangt onbewust informatie van anderen en je omgeving.

Mensen die ‘hooggevoelig’ zijn kunnen de informatie uit hun omgeving en van anderen van nature opzuigen als een spons. Dat is voor hen heel normaal en hoeven hiervoor geen enkele moeite te doen. Je wordt als hooggevoelige bijna de hele dag door ‘gespamd’. Maar helaas zit er geen spamfilter in de aura. Dus moet je als hooggevoelige dagelijks je energieveld schoonmaken en zuiveren van ongewenste informatie

Enkele eenvoudige tips om je aura-veld te reiningen:

1) De instant aura-oplader en beschermer: maak een gesloten circuit van je duimen en wijsvingers en visualieer een prachtig wit licht om je heen.

2) Witte salie: bijna iedere spirituele winkel heeft witte salie. Dit is een sterk geurend kruid, dat je kunt aansteken. De rook die hier vanaf komt kun je verspreiden over jezelf heen of in je ruimte. Je kunt de salie op een schoteltje leggen en aansteken. Wanneer je toch veren in huis hebt, kun je de rook met de veren over heen verspreiden. Dit heet ‘smudgen’. Of je gaat met het schoteltje langs je lichaam.

3) Met edelsteenwater of essence: wanneer je een amethist, bergkristal en een zwarte tourmalijn in huis hebt. Leg deze dan in een karaf met water. Je laat het enkele uren ‘trekken’ en dan giet je dit water in een plantenspuit of andere verstuiver. Je kunt hiermee je eigen energieveld reinigen en ook je ruimte.

4) Met vogelveren: wanneer je weer eens bij een vijver bent, waar veel eenden, ganzen en zwanen zijn, geef je ogen dan eens goed de kost en misschien vind je dan wel een grote mooie veer. Met zo’n grote vogelveer kun je je aura als het ware heerlijk schoonwapperen. En dat geeft ook zo’n mooi geluid en het gaat dan ook echt om je heen waaien. Ik maak met mijn veren altijd stevige zwiepbewegingen om me heen en visualiseer dat alle onnodige ‘rommel’ uit mijn aura verdwijnt. Je kan dit goed combineren met de witte salie die je vervolgens kan verspreiden met jouw vogelveren.

5) Visualiseren: dit is een hele eenvoudige en ook heel krachtige methode.
Stel jezelf voor onder een witte waterval dat alles wat niet van jou is wegspoelt. Stel je voor dat je met je voeten in de aarde staat en dat de aarde alles liefdevol transformeert wat niet van jou is. Laad jezelf daarna op met aarde-energie. Visualiseer prachtig wit licht in je handen en met met dit licht in je handen, maar je strijkbewegingen langs je lichaam en verzamel je alle ballast uit je aura. Als laatst geef je je ‘afval’ aan de aarde. Visualiseer een engel of engelen om je heen die je aura liefdevol schoonmaken.
Wanneer je in bad zit of onder de douche staat, was jezelf dan met de intentie ook je aura schoon te spoelen. Vul zelf je eigen visualisatie maar in.

Je hoeft niet bang te zijn dat je ‘afval’ zomaar weer ergens rondslingert om weer door jou opgepikt te worden. Je kunt een intentie in je ritueel inbouwen dat je afval liefdevol wordt getransformeert door de aarde, het universum of engelen. Doe wat bij je past.

Indiase Handenyoga

Deze oefeningen voor de handen uit India worden ‘mudra’s’ genoemd. Ze werken ontspannend én stimulerend. Door regelmatig te oefenen zul je merken dat je energieker wordt. En het leuk is: het kan altijd en overal tussendoor.

In de Indiase cultuur werden mudra’s oorspronkelijk gebruikt tijdens heilige dansen of bij het mediteren. Later werden ze ook ingezet bij yoga, omdat ze ervoor zorgen dat de energie beter gaat stromen door het lichaam. Dat werkt stimulerend. Bovendien zijn onze handen verdeeld in verschillende reflexzones, die corresponderen met organen in het lichaam. Erop drukken of eroverheen wrijven heeft effect op die organen.

De mudra’s kunnen overal worden beoefend. Zorg voor concentratie en een rustige ademhaling door de neus. Druk lichtjes op de handen. Als het niet makkelijk gaat, forceer de bewegingen dan niet. Na een tijdje zal het steeds beter gaan.

Het beste resultaat wordt behaald door een oefening te kiezen die samenhangt met een persoonlijke behoefte of een duidelijk probleem. Oefen verschillende mudra’s een periode achter elkaar om langzaam maar zeker het effect te merken.

1) LOTUS – helpt om kalm te worden

Waarvoor: deze oefening staat voor de zuiverheid van het hart.

Hoe: doe de handen bijeen voor de borst, alleen de uiteinden van de vingers en de zijkanten van de handpalmen raken elkaar aan. Adem diep in en spreid de vingers; de pinken en de duimen blijven met elkaar in contact. Ga weer terug naar de eerste houding bij de uitademing. Herhaal deze oefening drie keer.

2) USHAS – laat de dag goed beginnen

Waarvoor: de energie komt op gang en wordt verdeeld door het lichaam en zorgt voor een goed humeur.

Hoe: alle dagen bij het opstaan, 5 tot 15 minuten. Leg de handen op de buik (twee vingers onder de navel) en kruis de vingers. Leg de duim van de ene hand op die van de andere. Druk de linkerhand op de rechterhand.

3) PRITHIVI – ontwikkelt zelfvertrouwen

Waarvoor: voor het hervinden van de balans en het geeft meer zelfvertrouwen.

Hoe: iedere keer bij een onzeker gevoel of 3 keer per dag 15 minuten. Druk elke vinger lichtjes om beurten tegen de duim, terwijl de andere vingers gestrekt zijn.

4) HAKINI  – verbetert de hersenactiviteit

Waarvoor: deze oefening stimuleert en harmoniseert de hersenhelften en is uitstekend voor het geheugen en de concentratie.

Hoe: op elk moment, gedurende enkele diepe ademhalingen: wijs met de vingers in de richting van de lucht en duw de uiteinden tegen elkaar.

5) SHIVANLINGUA – maakt energie vrij

Waarvoor: te gebruiken tegen vermoeidheid door bijvoorbeeld werk.

Hoe: telkens wanneer je de behoefte voelt of 2 x 5 minuten per dag. Met de linkerhand maak je een ‘kommetje’, leg de rechterhand daarin met de vingers gebogen. De duim wijst naar de hemel. Houd beide handen ter hoogte van de buik.

6) SHAKTI – bevordert de nachtrust

Waarvoor: erg ontspannend en bevorder het inslapen.

Hoe: een paar minuten voor het slapen gaan, en bij pijn: houd de twee ringvingers en de twee pinken tegen elkaar aan. De andere vingers maken een vuist, de duimen zijn ingetrokken naar het binnenste van de hand.

7) KSEPANA – helpt het lichaam ontgiften

Waarvoor: deze oefening stimuleert de schoonmaak van de huid, darmen en longen.

Hoe: doe de oefening gedurende 3 tot 15 uitademingen; houd de handen ter hoogte van de buik, doe de wijsvingers tegen elkaar aan, laat ze naar boven wijzen en kruis de andere vingers.

8) VAYU – verbetert de spijsvertering

Waarvoor: laat een opgeblazen gevoel verdwijnen en maakt je rustiger.

Hoe: precies 15 minuten of in het geval van tijdsnood, 3 keer per dag; buig het kootjes van de wijsvinger naar de handpalm en druk de vinger met de duim licht aan en houd de andere vingers recht.

De zin van stilte

eenzameMonnik

Er was een eenzame monnik die op een dag bezoek kreeg van enkele mensen.
Nieuwsgierig vroegen ze hem wat voor nut het leven in stilte en meditatie had.

De monnik, die net met een emmer water haalde uit een diepe bron, stopte zijn werkzaamheden en zei: ‘Kijk eens in de bron. Wat zien jullie?’
De mensen tuurden naar het water en zeiden: ‘We zien helemaal niets.’

Enige tijd later herhaalde de monnik zijn vraag. ‘Kijk weer in de bron. Wat zien jullie nu?’
De mensen keken weer en zeiden opgetogen: ‘We kunnen in de weerspiegeling onszelf zien!’

‘Dat is de kracht van de stilte,’ legde de monnik uit. ‘Ik was water aan het putten en daarom was het water onrustig. Nu is het rustig en kunnen jullie jezelf zien. De stilte van meditatie zorgt ervoor dat je jezelf kunt zien. Maar blijf nog even hier wachten. ‘

Enige tijd later zei de monnik weer: ‘Kijk nu nog een keertje in de bron. Wat zien jullie nu?’ De bezoekers tuurden naar de bron en riepen uit: ‘Nu zien we de stenen op de bodem van de bron!’ ‘Juist,’ beaamde de monnik, ‘als je maar lang genoeg wacht en opgaat in stilte en meditatie, kun je de grond van alles aanschouwen.’

Yule (21-23 december)

Yule (of Joel) is de Winter Zonnewende, Midwinter. De kortste dag en de langste nacht, vanaf nu worden de dagen weer langer. We vieren dus de langste nacht van het jaar.

blessedyulepentagramyule2016

De God (de Zon) wordt geboren uit de Godin. Eigenlijk viert iedereen het Yulefeest: Horus werd Isis geboren, Maria bracht Jezus ter wereld. Toeval? Neen, veel Pagan feesten zijn door de Christenen geadopteerd en leven dus voort in hun Godsdienst. Wat je niet kunt verwoesten, palm je in. Binnen de Noorse traditie is Yule Nieuwjaar. Yule betekent ‘wiel’. Het wiel van het jaar bereikt zijn keerpunt in de langste nacht.

Tijdens Yule vindt er een strijd plaats tussen koning Eik en koning Hulst. Koning Eik wint. Zo wordt de strijd tussen duisternis en licht voorgesteld. De eik staat symbool voor de ‘opbouwende kracht’ en heerst van midwinter tot midzomer. De hulst staat symbool voor de afbrekende kracht en heest van midzomer tot midwinter.

Om de terugkeer van het licht te vieren steekt men met Yule grote vuren aan, maar het vuur heeft ook een ‘transformerende werking’. Het vuur heeft de ‘goddelijke vonk’ in zich, de vonk die elk jaar Moeder Aarde bevrucht. Vroeger werd met Yule een groot eikenhouten blok verbrand (het Yule-blok), vaak in de haard. Het blok werd met wijn besprenkeld en er werden veldvruchten op gestrooid, ook bepaalde kruiden werden op het blok gebonden of in het vuur gestrooid. De as van dit blok werd met Imbolc over de akkers uitgestrooid voor er gezaaid werd. Het vuur heeft de vruchtbaarheid van de eik getransformeerd. Het restant van het Yuleblok werd goed bewaard, want daarmee werd het volgende jaar het nieuwe Yuleblok aangestoken.

De tijd van Yule is uitermate geschikt om zaken die al een tijdje vastzitten nieuw leven in te blazen. Yule is ook een tijd van ‘contemplatie’, zowel in de natuur als in de menselijke psyche. In onszelf zoeken we om de natuur te begrijpen. Yule is dus de Geboorte van het Licht, de langste nacht van het jaar, inzichten proberen te verkrijgen, toekomst plannen, het naar binnen keren.

Yule is ouder dan kerstmis, maar wordt op ongeveer dezelfde manier gevierd. De traditionele kerstboom is al een oud gebruik, alleen werd hij vroeger versierd met ‘appels’, vruchten en zelfgebakken koekjes. De boom symboliseert dat het leven verder gaat in de winter, en bevordert de terugkomst van de lente. Yule is een echt familiefeest, waar veel pakjes en eten bij hoort.

yueleblassings yulewassail

Wat kun je op je altaar plaatsen:

Kleuren: rood, groen, wit, goud en zilver

Kruid: hop, maretak, hulst en wijnruit.

Wierook: mirre, nootmuskaat, den, sandelhout & kaneel

Diversen: klein kerstenboompje, draden met gekleurde lampjes

Godinnen en goden: yule godinnen zijn alle godinnen die afgebeeld staan met een spinnenwiel en echte moeder godinnen zoals Bridgid, Isis, Demeter, Gaea & Diana. Yule goden zijn alle herboren (zonne-)goden en gewone zonnegoden zoals Apollo, Ra, Odin, Lugh, koning Eik & de groene man.

Zelf een “magische Yule krans” maken met mos. Terwijl je met de klok meegaat, herhaal je onderstaande chant en visualiseer je dat het eerste winterzonnetje de kamer binnenkomt en vult met licht:

“Winter bor’n, mystic ring, Bring us power by the Solar King.”

Als het mos erop zit, sprenkel dan lekker geurende dennen essentiële olie erop, dat trekt geluk en wijsheid aan. Daarna bind je takjes maretak op de krans. Als je klaar bent, hang dan je schitterende magische krans aan de voordeur om ‘eeuwigheid en vernieuwing’ te brengen, de krachten van de nieuwe zon.

natuurgedicht

MAGIE VAN ALLE TIJDEN

Als een God een boer laat worden wij ziek. Serieuze magie begint met de “wetten van de correspondenties”. De idee is dat de mens een microkosmische afbeelding is van de macrokosmos. Wat er in de kosmos gebeurt, is daarom van invloed op ons welbevinden. En andersom: door bepaalde handelingen te verrichten kunnen wij invloed uitoefenen op de goden van de kosmos.

thoth-luxor-templegoddesssekhmet

Zeg deze woorden over een strook fijn linnen. Deze goden moeten erop worden getekend en het moet van twaalf knopen worden voorzien. Offer hun brood, bier en brandende wierook. Leg het om de hals van een man, om iemand te redden van de plaag van het jaar. Een vijand zal geen macht over hem hebben. Een middel om de goden uit het gevolg van Thot en Sachmet tevreden te stellen. Deze woorden moeten door een man worden  uitgesproken vanaf de laatste dag tot aan Nieuwjaarsfeest, op het Wag-feest en bij dageraad op het feest voor Rnenoetet.1

sekhmet-komombotreeoflive

Aldus een van de duizenden medisch-magische spreuken die uit het woestijnzand van het oude Egypte tevoorschijn zijn gekomen. De magische spreuk op het stuk linnen is bedoeld om ‘iemand te redden van de plaag van het jaar’. Volgens de Egyptische astronomische kalender valt Nieuwjaar in het midden van de zomer, de heetste en droogste tijd. Dat is de ‘ziekte van het jaar’. Daartegen moet men zich wapenen door de goden Thot en Sachmet tevreden te stellen met brood, bier en wierook. Thot is (onder meer) de God van de onderwereld en de Godin Sachmet waart juist in de hete zomermaanden rond om ziekte en verderf te zaaien. De priesters die de kwalen van Sachmet moeten bestrijden zijn kundige artsen. En magiërs. Zij zijn ingewijden, dat wil zeggen ze kennen de Namen van de goden en dat wil weer zeggen dat zij de streken van de goden kennen. Ze hebben daarvoor doorgeleerd. Zij kennen de wetten van de sumpatheia, van de correspondenties tussen hemelse en aardse krachten en werkingen: ‘Zo boven, zo beneden’, zoals in het Egyptische Corpus Hermeticum uit de tweede eeuw na Christus staat.

tothhermescorpushermeticum

MAANPLANT

Ooit was het hele leven doordrenkt van magie. Wie had er vroeger niet een altaartje in huis en een teken boven de deur? Geboorte en dood, reizen en landbouw – alles werd begeleid door magisch-rituele handelingen. Wanneer men ging ploegen, zaaien of oogsten was de stand van de maan van belang en berustte op wetenschappelijke kennis, aldus landbouwdeskundige Varro (116-27 v.Chr.). Ook de artsenij was pas wetenschappelijk wanneer deze rekening hield met de stand van de sterren. Er is een mooi voorbeeld van een geneesmiddel tegen migraine uit de Griekse tijd. Dat gaat zo:

pioenroos

De plant van de Maan is “pioenroos”; bij de mensen uit Italia heet ze maanplant. Pluk ze als de maan aan de hemel staat, reciteer de voorgeschreven gebeden, roep de engelen aan en ook de uren, de maanden, de wind en het teken van de maan – dat is Kreeft.2

De pioenroos (paeonia lactiflora) staat symbool voor verlegenheid en bescherming.
De pioenroos dankt zijn naam aan Peaonia, leerling van de Griekse God voor geneeskunst. Daarom symbool voor gelukkig leven en gezondheid. In China staat de bloem voor waardigheid en rijkdom.

In een therapeutisch handboek met de naam Kyraniden, dat in de eerste eeuwen zeer invloedrijk was, kunnen we lezen hoe de pioenroes geprepareerd moet worden om tot een “goede geneeskrachtige werking” te komen. De wortel van de roos moet vrijgemaakt worden (bij een bepaalde maanstand) en in een gewijde zeerobbenhuid en ruwe zijde gewikkeld worden, onder het voortdurend reciteren van gebeden. Na zeven dagen kan de wortel uitgegraven en getrokken worden. Je zult zien – staat er – dat alle delen van de pioenroos hierdoor meer kracht krijgen dan wanneer de roos niet op deze wijze behandeld wordt. Als men dan ook nog de naam van de ‘onvergelijkelijke Zeer Grote God’ in de delen van de wortel grift, hoeft men niet bevreesd te zijn dat er sprake is van tovenarij.3

Met dit laatste is overigens niet iedereen het zomaar eens. De Romein Plinius (23-79 na Chr.) schrijft bijv:

Voor hoofdpijn zou een warme schapenlong rond het hoofd gebonden helpen. Maar wie
kan nu aan een chronisch zieke voorschrijven dat hij de hersenen van een muis moet
innemen met water (…) [zelfs] al zou die behandeling succesvol heten te zijn…ik zie dit
als bedrog (…) van de magiërs.4

JOODSE MAGIE

menorahkabbala1977mysticalchemy

Ook de joden zijn geduchte magiërs. Is Mozes niet de allergrootste magiër en ingewijd in de Egyptische mysteriën? En is de “tempelbouwer Salomon” niet een hogepriester in het uitdrijven van demonen volgens het pseudepigrafsiche Testament van Salomon. Hierin staat te lezen dat Salomon de demonen zelfs inzet bij het bouwen van de tempel. Joodse magiërs zijn artsen. Zo lezen we in de Babylonische Talmoed (een joods-rabbijns geschrift waarin commentaren op de Tenach opgetekend zijn uit de eerste tweede tot vijfde eeuw na Christus):

En dit zijn de wetten die rabbi Eliezer leerde aangaande het planten van pompoen. Door
het uitspreken van een magische spreuk kan hij bewerkstelligen dat de gehele akker
gevuld wordt met pompoen en met een andere magische spreuk kan hij de gehele akker
ontwortelen.5

CHRISTUS als MAGIER

theorymacrocosmpracticemicrocosm

Kerkvader Augustinus (354-430) is het hardgrondig eens met de eerdergenoemde Plinius.
Augustinus moet niets van de magie weten. Vooral niet omdat je daarmee goden zou kunnen dwingen. Maar God laat zich niet dwingen is de redenering van Augustinus. Toch heeft Augustinus – en de gehele christelijke kerk met hem sinds de oudheid – een probleem met de magie. Is immers Christus niet de grootste magiër aller tijden? Hij kon met God praten, liep over het water en genas zieken onder het aanroepen van zijn Vader. Bovendien, wanneer het christendom bij monde van Augustinus zich in de vierde eeuw positioneert ten opzichte van de magie, is de magie al eeuwen in het christendom doorgedrongen. En dat laat zich niet verloochenen. Wat zijn de middeleeuwse heiligen anders dan een soort goden die door priesters aangeroepen worden om ziekte en leed onder de mensen tegen te gaan? Net als de oude magiërs weten christelijke priesters precies welke heilige ze in welke situatie moeten aanroepen. Zij kennen de hemelse wereld der heiligen. Er zijn voorschriften voor de priesters hoe te handelen bij een veeziekte. Dat was niet zomaar even – bij wijze van spreken – de kudde vol spuiten met antibioticum. Het lag iets ingewikkelder:

Bij longziekte bij vee: maak vijf Christus-kruisen van graspollen, plaats die in de vier
hoeken rond het vee en één in het midden. Ga zingend rond het vee: ‘Ik zal de Heer
zegenen in alle tijden’ (Psalm 34) in zijn geheel en het Benedictus en litanieën en het
Pater Noster. Sprenkel heilig water over het vee, brandt rond het vee wierook en fijn
linnen [dat op het altaar gelegen heeft].6

Dit is christelijke magie van het zuiverste soort. Men heeft er in de middeleeuwen niets op tegen. En ook vandaag de dag nog niet. In december 2009 gingen enkele honderden
klimaatbehoeders per elektrische scooter naar de klimaatconferentie in Kopenhagen. De start was in Den Bosch. Voor men vertrok werden scooters en berijders gezegend door de wijwaterkwast van bisschop Hurkmans – voor een goede reis en een goede conferentie.

HET GROTE WERK

alchemiestardustbody

In de zeventiende en achttiende eeuw ging men in de alchemie nog altijd uit van de idee van de correspondenties tussen boven en beneden. En dus moeten er goddelijke krachten aanwezig zijn in bepaalde materiële artefacten zoals planten en stenen. Alchemie is nu juist de kunst om de goddelijke krachten te activeren. Dat doet men door de specifieke samenstelling van de vier materiële elementen aarde, water, lucht en vuur in het laboratorium te ‘martelen’. Dat is: koken, verpulveren, een beetje zuur erbij en weer koken. De alchemist mediteert daarbij psalmen, dat noemt hij het “Ergon” – het grote werk. De alchemie zelf is dan het kleinere werk. Uit de gemartelde materie staat vervolgens de Christuskracht op – dat is het vijfde element, de ether. De etherkracht van bijvoorbeeld de Valeriaan is dan het genezende werkzame element.

study_of_alchemyinstrumentsmagiques

ARTSEN of MAGIERS?

Johann Valentin Andreae (1586-1654) – de schrijver van de drie rozenkruisergeschriften in 1614-1616 – verwondert zich in zijn utopische geschrift Christianopolis over ‘mensen die zich uitsluitend bezig houden met de aarde’. Tegenwoordig is het andersom: wie zich met de geest bezighoudt wordt vaak gezien als een zonderling. Wetenschap is tegenwoordig: je bezig houden met de werkzame stoffen van alleen de aarde. Tenminste dat denkt men. Zeker in het medische bedrijf spelen nog hele andere krachten een rol. De voornaamste daarvan is het zogenaamde “placebo-effect”. Dit is het verschijnsel dat men een pilletje slikt tegen hoofdpijn, terwijl er geen werkzame stof in dit pilletje zitten. En toch verdwijnt de hoofdpijn. Suggestie, illusie, inbeelding zegt men dan. Maar men kan het ook anders uitleggen, namelijk dat het geloof dat men geneest een essentieel onderdeel is van de medische wetenschap. Zegt Jezus niet regelmatig in het Nieuwe Testament: ‘De kracht van je geloof zal je genezen’? Soms als je naar de tandarts gaat, is je kiespijn al voor een kwart verdwenen wanneer je in de wachtkamer zit. En als de tandarts je dan komt halen in zijn of haar mooie witte jas vermindert de pijn nog eens voor een kwart. Je bent al voor de helft van je pijn af voordat er ook maar een boor in je mond gaat. Laatst vroeg ik aan de tandarts of ze nu op de universiteit ook modules hebben voor dit placebo-verschijnsel. Nee, zij ze lachend, met die magie houden wij ons niet bezig!

MAGIE is WETENSCHAP en andersom

‘Antidepressivum blijkt niet te werken’ kopte het dagblad Trouw recent. Het farmaceutische bedrijf Pfizer blijkt al tien jaar lang het antidepressivum reboxetine te verkopen zonder dat het werkt: ‘het werkt niet beter dan een placebo, een nepmiddel’. Negatieve resultaten werden door Pfizer systematisch achtergehouden. Een hoogleraar aan de universiteit van Groningen merkt in het artikel in Trouw op dat het achterhouden van negatieve gegevens een ‘veel voorkomende praktijk’ is die in stand wordt gehouden door overheden en door de EMA (Europese geneesmiddelen autoriteit). Toch wordt het middel door artsen en psychiaters veel voorgeschreven. Terwijl het niet werkt en nog veel bijwerkingen heeft ook. Kennelijk gelooft men vooral dat het werkt! Waarom? Omdat het er allemaal erg wetenschappelijk uitziet, met onderzoek in laboratoria door mannen in witte jassen die wat husselen met stofjes en ingewikkelde (haast magische) namen verzinnen. Zoals reboxtine. Die mannen lijken wel “magiërs” en ze hebben ervoor “gestudeerd“. Binnen ons bestaande paradigma hebben we een oneindig vertrouwen in de Medische Wetenschap (met hoofdletters). Maar omdat het zich allemaal binnen het vertrouwde paradigma van de natuurwetenschappen afspeelt, hebben we niet meer in de gaten dat er net zoveel hocuspocus is als ten tijde van de oude Egyptenaren.
Want ook de oude Egyptische priester-magiërs konden precies vertellen wat wanneer werkt en wat er werkzaam is. Alleen vanuit een ander “paradigma”. De vraag kan dan ook gesteld worden: is er wel een verschil tussen magie en wetenschap.

Bronnen:
– John van Schaik, 2008 in Bres 265, 2010
1 M. J. Raven, Egyptische magie. Op zoek naar het toverboek van Thoth, Leiden 2010
2. Overgenomen uit: J. Slavenburg, De Hermetische Schakel, Deventer 2003, p.76.
3. Ibidem, 79-81.
4. Plinius, XXIX.
5. Gaonic responsa, publiced by Musafia (Lyck, 1864, nr.31), alhier in: D. Sperber, Magic and Folklore in Rabinnic Literature, Jeruzalem 1994, p.62.
6. Lacnunga CXLIIb, transl. J.H.G.Grattan en C.Singer, Anglo-Saxon Magic and Medicine, Oxford 1952, p.176-179.